ورزش یکی از نیازهای جامعه برای حفظ سلامت جسم، روح و روان است. یکی از کاربردهای سوله را می توان برای ساخت سالن ورزشی در نظر گرفت. از
لحاظ زمان اجرا و هزینه امروزه ساخت سوله ورزشـی با استفاده از استراکچر
فلزی نسبت به سازه های بتنی مقرون به صرفه است. سالن های ورزشی همانند بنای
ساختمان ها به روش های مختلف همچون بتنی یا تیرآهنی ساخته می شوند و اما
ساخت سوله های ورزشی با ساخت سالن های ورزشی متفاوت هستند. برای ساخت سوله
ورزشی حتما باید از متخصصین این امر مشاوره بگیرید که متضرر نشوید.
سوله ورزشی چیست؟
ورزش کردن اهداف مختلفی را دنبال می کند که مهمترین این اهداف عبارتند از: اهداف بهداشتی و تندرستی، اهداف پرورشی و اخلاقی، اهداف روانی و
اجتماعی.
امروزه به ورزش فقط از جنبه تفریح نمی نگرند بلکه از جهات دیگر از جمله شغل از جایگاه ویژه ای برخوردار است. داشتن مکان مناسب برای انجام ورزش در
شهرهایی که تراکم جمعیت زیادی دارند یک نیاز مهم و ضروری است. ورزش در رده
های سنی مختلف یک امر مهم تلقی می شود. کمتر کسی امروزه ورزش را نادیده می
گیرد حتی افرادی که دارای معلولیت جسمی و کم توانی جسمی هستند نیز ورزش را
در برنامه زندگی خود قرار می دهند. از این رو با توجه به نیاز جامعه،
جایگاه و خواهان آن، باید تدابیر ویژه ای اندیشیده شود چه در زمینه ساخت،
چه در زمینه تجهیز و چه در زمینه سرویس رسانی و در دسترس بودن مکان ورزشی.
یکی از ابتدایی ترین اقدامات برای این مقوله خرید زمین و ساخت مکان ورزشی
می باشد.
ورزش ها به صورت کلی در دو مکان انجام می شوند: فضای سرپوشیده و فضای سر باز. ورزش هایی نیز وجود دارند که به طور مشترک در فضاهای باز و بسته می
توانند انجام شوند از جمله شنا.
حال برای ورزش هایی که داخل فضای بسته انجام می شوند باید تصمیم بگیریم که چه نوع رشته ورزشی را برای ورزش در نظر می گیریم. چرا که برخی ورزش ها
به مکان کوچک مثل سالن و برخی به مکان بزرگ مثل سوله نیاز دارند. سازه هایی
که برای این موارد کاربرد دارند سوله ورزشی می باشند. سوله ورزشی باید
دارای شرایط خاصی باشد.
ساخت سوله ورزشی یکی از راه حل هایی است که جوابگوی ورزش هایی است که در مکان سرپوشیده انجام می شود. سالن های ورزشی به صورت چند منظوره نیز به
کار گرفته می شوند تا بطور همزمان بتوان چندین رشته ورزشی را در آنجا انجام
داد.
امروزه ایمنی و مقاومت بالای سوله و سالن های ورزشی نسبت به ساخت سالن هایی با متریال پر هزینه در اولویت بالاتری قرار دارد. در ساخت سوله های
ورزشی از ساندویچ پانل در دیوار و سقفی استفاده میشود. در ساخت سوله ورزشی
اولین نکته ای که مورد بررسی قرار میگیرد ورزشی میباشد که قرار است داخل
سوله انجام شود برای مثال در ساخت سوله های ورزشی برای فوتبال باید ابعاد
مخصوص به آن را طراحی و در نهایت ساخت. برای صرفه جویی می توان زمین های
چند منظوره را در ساخت سوله های ورزشی لحاظ کرد.
ساخت سوله ورزشی
برای ساخت سوله ورزشی مهمترین نکته تعیین رشته ورزشی است چرا که نوع رشته ورزشی ارتباط مستقیم با ابعاد و کاربری سوله ورزشی دارد. برخی رشته
های ورزشی می توانند با هم همپوشانی داشته باشند به این صورت که چند رشته
ورزشی در یک سوله ورزشی برگزار شوند. مثلا رشته هایی مثل رزمی را می توان
بر روی تشک انجام داد حالا تفاوتی در اینکه این تشک ها در سالن والیبال پهن
شوند یا در سالن دیگر وجود ندارد. با این اوصاف می توان از یک سوله ورزشی
استفاده مشترک مکانی در برگزاری رشته های ورزشی مختلف انجام داد که این
موضوع در بسیاری موارد صرفه جویی را به همراه دارد.
پس از مشخص شدن نوع رشته ورزشی حال باید ابعاد زمین ورزشی تعیین شود. علاوه بر ابعاد زمین ورزشی باید متراژی را برای جایگاه تماشاچیان، تیم فیلم
برداری، حاشیه دور زمین، نیمکت ذخیره و همراهان تیم و ... اندیشید.
همینطور به اتاق های استراحت و رختکن، جلسه، مدیریت، حمام و نظافت، انبار،
انتظار و در برخی موارد در سالن های بزرگ و حرفه ای به سالن رستوران و بوفه
نیز نیاز داریم. از این رو برای ساخت سوله ورزشی به برنامه ریزی، طراحی و
مشاوره از گروه متخصص فعال در حوزه ساخت سوله ورزشی نیاز است. ارتفاع
مناسبی که برای سالن های ورزشی در نظر گرفته می شود باید حداقل 7 متر باشد.
یکی از تجهیزات مهم در سوله ورزشی تهویه سالن است. با توجه به جمعیتی که در سالن تجمیع می شود نیاز مبرم به تهویه هوا وجود دارد. همینطور برای
ورزشکارانی که ورزش می کنند اکسیژن و تهویه هوا ضروری است. علاوه بر تهویه
هوا، سیستم گرمایشی و سرمایشی نیز از دیگر تجهیزات مهم در سالن می باشد که
باید در اولویت های اول نصب تجهیزات سالن قرار داد. یکی از راه کارها
استفاده از عایق حرارتی در پوشش سقف سوله و کف سوله می باشد.
متریال بنیادی سوله ها از جنس آهن، فولاد و پروفیل است. با توجه به طبیعت فلزات بکار رفته در استراکچر سوله در اثر گرمای تابستان و سرمای
زمستان، گرم و سرد می شوند. اگر عایق مناسبی در پوشش سوله بکار نرود فرآیند
سرد و گرم کردن سوله در فصول مختلف با توجه به تجمیع افرادی که داخل سوله
قرار می گیرند، بسیار پر هزینه خواهد شد. می توان از پوشش هایی مانند
ساندویچ پانل، پشم شیشه و پشم سنگ جهت صرفه جویی در مصرف انرژی در سوله
استفاده کرد.
از دیگر تجهیزات سالن تامین روشنایی می باشد. روشنایی در ورزش ها و زمین های مختلف متفاوت است. به عنوان مثال در ورزش هایی همانند والیبال، فوتسال
و بستکبال باید نور یکنواختی در کل زمین تابیده شود اما در ورزش هایی
همانند پینگ پنگ یا بیلیارد یا شطرنج نور باید به صورت موضعی به یک نقطه و
بر روی میز تابیده شود و بقیه قسمت های سالن دارای روشنایی به صورت عمومی
تابیده شود. در برخی نقاط نیز باید از پروژکتور و دیگر تجهیزات روشنایی در
این زمینه استفاده شود تا سبب خیرگی و عدم دید در زمین نشود.
از دیگر تجهیزات تعیبه شده در سالن ورزشی کف سازی و ایجاد کفپوش مناسب برای برخی ورزش ها همانند ورزش های آبی می باشد. در این بین ممکن است باز
بحث تاسیسات سرمایشی و گرمایشی مطرح شود.
علاوه بر موارد بالا ممکن است به زمین هایی که چمن مصنوعی دارند نیز نیاز باشد از جمله در ورزش هایی همانند تنیس رو چمن یا فوتبال. چمن مصنوعی،
نگهداری و تعویض آن نیز جزو ملزومات مکان های ورزشی می باشد.